ฝนหนัก น้ำขัง ความชื้นสูง เป็นตัวกระตุ้นสำคัญที่สุดของโรคกลุ่มไฟทอปเธอรา และพิเทียม
เชื้อรา และเชื้อคล้ายราในดิน เช่น ไฟทอปเธอรา (Phytophthora), พิเทียม (Pythium), ฟิวซาเรียม (Fusarium), ไรซอกโทเนีย (Rhizoctonia) มักเป็นสาเหตุของโรค เน่าคอดิน, รากเน่า, โคนเน่า, เหี่ยวตาย ในพืชหลายชนิด
ดินเป็นกรด
ไม่ใช่สาเหตุหลักโดยตรง แต่เป็น "ปัจจัยส่งเสริม" ให้โรครุนแรงขึ้น
โรคเหล่านี้มักเกิดจากหลายปัจจัยร่วมกัน
มีเชื้อสะสมในดินอยู่แล้ว
ดินแฉะ ระบายน้ำไม่ดี
อินทรียวัตถุเน่าเสียสะสม
รากพืชอ่อนแอ
pH ดินไม่เหมาะสม
ลำดับการเกิดโรค
ขั้นที่ 1 ดินเสื่อม
- ใส่ปุ๋ยเคมีต่อเนื่อง
- ใช้น้ำคุณภาพไม่ดี
- ฝนตกชุก น้ำขัง ทำให้ดินแน่น
- ออกซิเจนในดินต่ำ
- จุลินทรีย์ดีลดลง
ขั้นที่ 2 รากเริ่มอ่อนแอ
- รากจะมีอาการ รากขาวลดลง ปลายรากไหม้
- ดูดอาหารได้น้อย
"ช่วงนี้เชื้อโรคเริ่มเข้าทำลายได้ง่าย"
ขั้นที่ 3 เชื้อโรคในดินเพิ่มจำนวน
โรคสำคัญ
1. ไฟทอปเธอรา (Phytophthora) : ชอบ
ดินแฉะ น้ำขัง ความชื้นสูง
**อาการ**
รากเน่า โคนเน่า ยางไหล
ใบเหลือง พบมากในทุเรียน, พริก, มะนาว, มะละกอ
2. พิเทียม (Pythium) : ชอบ ดินเปียก กล้าอ่อน
**อาการ**
ต้นกล้าคอดิน ล้มตายรวดเร็ว
3. ฟิวซาเรียม (Fusarium) : ชอบดินกรด ดินเสื่อม
**อาการ**
เหี่ยวทั้งที่ดินมีน้ำ
ท่อน้ำท่ออาหารถูกอุดตัน
4. ไรซอกโทเนีย (Rhizoctonia)
**อาการ**
โคนต้นเน่า แผลสีน้ำตาลที่โคน
เมื่อดินเป็ดกรดเกี่ยวข้องอย่างไร : เมื่อ pH ต่ำกว่า 5.5 จะเกิด อะลูมิเนียมละลายมากขึ้น รากไหม้
จุลินทรีย์ดีลดลง เชื้อโรคได้เปรียบ ดังนั้น
ดินกรดไม่ได้สร้างเชื้อโรค แต่ทำให้รากอ่อนแอและเชื้อเข้าทำลายง่ายขึ้น
ปัจจัยที่สำคัญกว่าดินกรด สำหรับไฟทอปเธอราและพิเทียม
อันดับ 1 คือ
💧 น้ำขังและดินอับอากาศ ถ้ามีน้ำขัง 2-5 วัน เชื้อสามารถระบาดได้รวดเร็วมาก จึงพบว่า
หลังฝนตกหนัก หลังน้ำท่วม ระบบน้ำรั่วแฉะ
มักเกิดรากเน่าโคนเน่าตามมา
วิธีลดโรคจากต้นเหตุ
✅ ปรับ pH ดินให้อยู่ 5.8-6.8
✅ เพิ่มอินทรียวัตถุคุณภาพดี ผ่านกระบวนการอื่นใดมาแล้ว
✅ ปรับดินให้โปร่ง
✅ ระบายน้ำให้เร็ว
✅ ใช้จุลินทรีย์ปฏิปักษ์ เช่น Trichoderma และ Bacillus subtilis (แนนนำ บักกี้บาซิลลัส ในสินค้า)
✅ ฟื้นฟูรากด้วยแร่ธาตุและกรดฮิวมิก
✅ น้ำคือปัจจัยสำคัญ ใช่ว่ามีน้ำแล้วให้พืชได้เลย #เปลี่ยนน้ำดิบธรรมดาเป็นน้ำที่พืชต้องการ หรือ upaswater (ในข้อมูลสินค้า ยูพาส Upas)
✅ ควรงดปุ๋ยเคมีทางรากแบบเข้มข้นก่อน เปลี่ยนเป็นธาตุอาหารหลัก รอง เสริม ต้องครบและเหมาะสม แบบฉีดพ่นพทชใช้ได้ทันที (แนะนำ 990 ชุด 4 ตัวจบครบทุกระยะ)
**สรุปสั้น ๆ**
โรครากเน่า โคนเน่า และเน่าคอดิน ไม่ได้เริ่มจากดินเป็นกรดเพียงอย่างเดียว แต่เริ่มจาก
ดินเสื่อม → ดินอับอากาศ → รากอ่อนแอ → เชื้อในดินเพิ่มจำนวน → เกิดรากเน่า โคนเน่า เน่าคอดิน โดยเฉพาะ น้ำขังและความชื้นสูง เป็นตัวกระตุ้นสำคัญที่สุดของโรคกลุ่มไฟทอปเธอราและพิเทียม
เรา #บอสเอกยูพาส #มิสเตอร์เกษตร .com